Obsessions make my life worse and my work better.

Stefan Sagmeister - Urban Play 2008

Κάθε φορά που αφιερώνω μια μέρα στα TED Talks, αισθάνομαι σα σπασικλάκι που του χάρισαν όλη τη σειρά βιβλίων “Εξερενώντας…” και πέφτει με τα μούτρα σε κάθε τόμο, σα να διαβάζει κόμικ του Spiderman!

Ok, σήμερα, ανάμεσα στα πολλά ενδιαφέροντα πραγματάκια, βρήκα και δύο εξαιρετικές ομιλίες που εστιάζουν από διαφορετική οπτική γωνία η καθεμία στο θέμα των επιλογών που έγραφα τις προάλλες.

Η πρώτη είναι του Malcolm Gladwell, ενός από τους πιο mindblowing συγγραφείς που έχω διαβάσει, ο οποίος “μιλά για την αναζήτηση από τη βιομηχανία τροφίμων της τέλειας σάλτσας σπαγγέτι…” και υποστηρίζει τη σημασία που έχουν οι διαφορετικές επιλογές στην επιδίωξη της ατομικής μας ευτυχίας.

Malcolm Gladwell on spaghetti sauce, on TED

Η δεύτερη είναι του Barry Schwartz, ενός αμερικάνου ψυχολόγου (τι άλλο θα μπορούσε να είναι με αυτά που υποστηρίζει!), ο οποίος μιλά, σε αντίθεση φαινομενικά με τον Gladwell, για το παράδοξο των επιλογών. Το φαινόμενο δηλαδή που από ένα σημείο και πέρα (ειδικά στις Δυτικές ανεπτυγμένες κοινωνίες) οι περισσότερες επιλογές όχι μόνο δεν συνεπάγονται περισσότερη ευτυχία αλλά οδηγούν σε δυστυχία και μεγαλύτερη καταπίεση!

Barry Schwartz on the paradox of choice, on TED

Παρά την πρώτη εντύπωση, η γνώμη μου είναι πως δεν αναιρεί η μία τοποθέτηση την άλλη, αντιθέτως (κι αυτό μου αρέσει) εστιάζουν σε δυο διαφορετικές όψεις αυτού του τόσο πολύπλοκου και ενδιαφέροντος θέματος, της επιλογής!

To be continued…

To πρόβλημα με το να δίνεις επιλογές στους άλλους είναι πως κατά κανόνα τις παίρνουν. Κι αυτό όχι γιατί γνωρίζουν, ή πιστεύουν πως γνωρίζουν ποια είναι η καλύτερη από αυτές τις επιλογές για εκείνους, όχι. Επιλέγουν μόνο και μόνο γιατί αισθάνονται πως πρέπει να επιλέξουν. Ακόμα μια άγραφη κοινωνική υποχρέωση την οποία πρέπει να φέρουν σε πέρας για να κερδίσουν το σεβασμό και την εκτίμηση των άλλων. Επιλέγω, άρα υπάρχω!

Ναι, το καταλαβαίνω, το να επιλέγεις δεν είναι κι αυτό κάτι το εύκολο. Κι όμως, για τους περισσότερους, είναι πολύ πιο εύκολο από το να παραδεχτούν πως δεν ξέρουν τα πάντα και πως κάποιες φορές πρέπει να εμπιστευτούν κάποιον άλλο. (Ακόμα κι αν τον πληρώνουν για αυτό το λόγο…)

Και κάπου εδώ μάλλον ξεκινάει και η παρεξήγηση στο επάγγελμά μας νομίζω. Πολλοί από εμάς θαρούμε πως με το να προσφέρουμε απλόχειρα επιλογές στους πελάτες μας έχουμε κάνει καλά τη δουλειά μας, και με το παραπάνω. Αχ πόσο λάθος, πόσο λάθος…

Αυτό το λάθος έχει περιγράψει πολύ καλύτερα ο Paul Rand, ήδη από το 1985 στο άρθρο του Politics of Design:

One of the more common problems which tends to create doubt and confusion is caused by the inexperienced and anxious executive who innocently expects, or even demands, to see not one but many solutions to a problem. These may include a number of visual and/or verbal concepts, an assortment of layouts, a variety of pictures and color schemes, as well as a choice of type styles. He needs the reassurance of numbers and the opportunity to exercise his personal preferences. He is also most likely to be the one to insist on endless revisions with unrealistic deadlines, adding to an already wasteful and time-consuming ritual. Theoretically, a great number of ideas assures a great number of choices, but such choices are essentially quantitative. This practice is as bewildering as it is wasteful. It discourages spontaneity, encourages indifference, and more often than not produces results which are neither distinguished, interesting, nor effective. In short, good ideas rarely come in bunches.

Κάποιος άλλος τρόπος θα πρέπει να υπάρχει…

Γεια σας κι εσάς! Καλως ήλθατε και χαίρομαι που σας γνωρίζω…

Nothing is original. Steal from anywhere that resonates with inspiration or fuels your imagination. Devour old films, new films, music, books, paintings, photographs, poems, dreams, random conversations, architecture, bridges, street signs, trees, clouds, bodies of water, light and shadows. Select only things to steal from that speak directly to your soul. If you do this, your work (and theft) will be authentic. Authenticity is invaluable; originality is nonexistent. And don’t bother concealing your thievery – celebrate it if you feel like it.

Jim Jarmusch